شب عروج روحانی مولانا ست .قونیه مملو از مریدان و عاشقان او..او از این دنیا میرود اما عاشقانش جشن میگیرند و آن شب را شب عروسی می نامند چون مرادشان را زنده میدانند.

وارد محوطه ی مراسم سماع شدیم..قبل از ورود به سالن غرفه های صنایع دستی قرار گرفته اندو مجسمه های سماع در همه ی آنها چشم نواز است.

سماع خود حالتی از وجد درونیست که با رقص و موسیقی هماهنگ میشود و حتا گویند جنازه ی صلاح الدین زرکوب را به اشارت مولانا با رقص و رف به قبرستان بردند بر دیوار سماع خانه ی مولانا چنین نگاشته اند:

سماع آرام جان زندگان است

کسی داند که اورا جان جان است

هنگام ورود به سالن سقف گنبدی شکل و مدور با چراغ های روشن چون آسمانی پر از ستاره بالای سرت جلوه می کند. شروع مراسم با موسیقی آذریست که دلنواز است و بعد شیخ بزرگ مریدان همراه هاله ای وارد سالن میشود و در مکانی مانند خورشید بر پوستی مینشیند..

سپس سماعیون گروه گروه وارد میشوند با عبایی مشکی و با احترام در گوشه ای می نشینند و نوای نی آغازیدن میگیرد این عبای سیاه نشانه ی تعلقات دنیویست و بعد از مدتی کوتاه سماعیون عبا از تن تکانده و چون نوعروسان سفیدپوش آماده ی وصل میشوند.پروانه هایی بیقرار که با نور قرمز و ادای احترام به شیخ اندر دل آتش در می آیند...

چه عروسیست در جان که جهان زنقش رویش               چو دو دست نوعروسان تر و پرنگاه گردد.

 

.

سماعیون از کنار خورشید چرخش را شروع میکنند  ومرید اعظم در مرکز کهکشان .

یکدست به سوی آسمان گشوده و یک دست رو به زمین و سری خمیده ..آه از زمانی که دست افشانی آغازیدن میگردد ..چشمها بسته میماند..ونور است که بر صحنه ی سماع میبارد و زیبا میکند صحنه ی پرواز دلها را.نه دگر غمیست در وجودت و نه شادی ..چیست این؟

مسجد اقصاست دلم

جنت ماواست دلم

حور شده..نور شده

جمله ی آثار از او

مولانا را میبینی که نظاره گر است و می چرخد خود اندر میان

چون خیال تو درآید به دلم رقص کنان

گرد بر گرد خیالش همه در رقص شوند

وان خیال چون مه تو به میان چرخ زنان

سخنم مست و دلم مست و خیال تو مست

همه بر همدگر افتاده و بر هم نگران

گویند مولانا بعد از دیدار با شمس تبریزی آنچنان منقلب میگردد که بعد از هر نوای موسیقی هماهنگ پای بر زمین می کوفت و میگفت " هی " و به رقص و چرخ میپرداخت..در بازار زرکوبان با صدای موزون چکش طلاکوبان .. حتی زمانی با صدای آهنگ پسری که پوست آهو می فروخت آنقدر به وجد می آید که این غزل را میسراید.

دل کو؟دل کو؟دل از کجا؟ عاشق و دل

زر کو؟ زرکو؟ زراز کجا؟ مفلس وزر

چه گذشت بین این دو شیفته که پای مولانا دیگر در زمین نبود و بالها او  را مدد میکردند .. و او نغمه میخواند و میرقصید و باز میخواند

یاد تو درختم را به رقص درآورده

یاد تو دهانم را پرشهد و شکر کرده

دانی که درخت من در رقص چرا آید؟

ای شاخ و درختم را پر برگ و ثمر کرده

بی سبب نیست که اورا شادمانه ترین عارف میدانند.  مولا و مراد می خوانند..منشا مستی های عالم میدانندشور و شوق روحانی و منش عرفانی او در غزلیات جاویدش هویدا گشته که همه حاصل سماع روح او در بیکرانه هاست..حضرت سعدی سماع اورا چنین میسراید:

ندانی که شوریده حالان مست

چرا بر فشانند در رقص دست

گشاید دری بر دل از واردات

نشاند سر و دست بر کائنات

و خودش میگویدد:

تو مپندار که من شعر به خودم میگویم     تا که هوشیارم و بیدار یکی دم نزنم

حلاوتی عجیب در دل پدید آمده و همه چیز مست ..

 آسمانا چند گردی گردش عنصر ببین 

 آب مست و باد مست و خاک مست و نار مست

میر مست و خواجه مست و یار مست اغیار مست

آنقدر محو تماشا و رقص و دست افشانی شده بود این روح مست من که گذرزمان را احساس نکردم

و هنگام اتمام سماع و چرخش ها تازه من به به دنبال روح چرخانم بودم..کاش میتونستم درونم را بهتر بنگارم ..درونی که از شدت اشتیاق تب کردواز پیمانه ی او نوشید غوغا کرد در آغوش عرفانی او تبخیر شد.یافتم اما به خود باوراندم که این نیز گذشت تا سماعی دیگر" هی "

........................

تمامی عکسها از خودم قونیه ۲۰۱۱

نوشته شده در دوشنبه بیست و هشتم آذر 1390ساعت توسط ملیحه| |